Czasem ktoś rani nas słowem. Innym razem rana jest znacznie poważniejsza: kłamstwo, upokorzenie, zdrada lub przemoc. Słyszymy wtedy, że musimy przebaczyć, i może myślimy: „Czy mam udawać, że nie bolało?” albo „Czy muszę wrócić do osoby, która mnie skrzywdziła?”. Nie. Bóg nie prosi, abyśmy nazywali zło dobrem.
Przebaczyć to złożyć przed Bogiem nasze prawo do zemsty i prosić, by nienawiść nie rządziła naszym życiem. Może to być decyzja, którą trzeba podejmować wiele razy, gdy serce się goi. Pojednanie jest czymś innym: wymaga prawdy, przemiany i bezpieczeństwa po obu stronach. Nie zawsze jest możliwe. Wolno nam zachować dystans i wyznaczyć granice.
Jeśli ktoś ci grozi, manipuluje tobą lub krzywdzi cię, powiedz bezpiecznemu dorosłemu. Zwróć się do rodziny, odpowiedzialnego nauczyciela, przygotowanego opiekuna lub lokalnej służby ochrony. Milczenie chroniące sprawcę nie jest pokojem.
Skąd pochodzi ta modlitwa?
To oryginalna modlitwa Portalu São Francisco. Nie napisał jej święty. Inspirują ją wezwanie Jezusa do przebaczenia, Jego odrzucenie zemsty i chrześcijańska pewność, że prawda i sprawiedliwość należą do drogi pokoju.
Św. Franciszek nauczył się zbliżać do ludzi, którzy wcześniej budzili w nim odrazę, i nazwał to przemianą serca. Jego życie nie uczy przyjmowania krzywdy. Uczy pozwalać Bogu przemieniać nasze patrzenie i działanie, bez ukrywania niczyjego cierpienia.
Modlitwa, gdy potrzebuję przebaczyć
Jezu,
Ty wiesz, co się wydarzyło.
Nie muszę umniejszać bólu
ani ukrywać przed Tobą gniewu.
Przyjmij to, co wciąż mi ciąży:
powracające wspomnienie,
pytanie bez odpowiedzi,
pragnienie, by wszystko potoczyło się inaczej.
Daj mi odwagę mówić prawdę
i szukać pomocy, gdy jej potrzebuję.
Naucz mnie chronić życie
bez karmienia zemsty.
Dziś powierzam Ci tę osobę
i powierzam Ci także siebie.
Nie pozwól, aby rana
decydowała, kim się stanę.
Jeśli przebaczenie wciąż wydaje się dalekie,
pozostań ze mną podczas pierwszego kroku.
Jeśli muszę zachować dystans,
strzeż moich granic swoim pokojem.
Jeśli istnieje bezpieczna droga rozmowy,
daj nam prawdę, odpowiedzialność i przemianę.
Jeśli pojednanie nie jest możliwe,
uwolnij moje serce, nie odsyłając mnie w niebezpieczeństwo.
Otocz opieką także tych, których zraniły moje wybory.
Daj mi pokorę uznać wyrządzoną krzywdę,
naprawić to, co mogę,
i szczerze przyjąć konsekwencje.
Jezu, nie odpłaciłeś przemocą za przemoc.
Postaw swoją łagodność między moim bólem a czynami.
Niech sprawiedliwość chroni,
prawda rozświetla,
a Twoja miłość przywraca mi wolność.
Amen.
Oryginalna modlitwa Portalu São Francisco, inspirowana Ewangelią i duchowością franciszkańską.
Jak modlić się tą modlitwą
Wybierz miejsce, w którym czujesz się chroniony. Nie musisz wyobrażać sobie twarzy osoby, która cię skrzywdziła. Połóż otwarte dłonie na kolanach, oddychaj powoli i powiedz tylko: „Jezu, Ty znasz prawdę”.
Czytaj małymi fragmentami. Jeśli zdanie jest zbyt ciężkie, zatrzymaj się. Możesz płakać, milczeć lub wrócić innego dnia. Przebaczenie nie jest sprawdzianem z terminem. Potem zapisz: „Co powierzam Bogu” i „Co muszę zrobić, by pozostać bezpiecznym”. Druga odpowiedź może obejmować rozmowę z zaufaną osobą.
Jeśli to ty zraniłeś drugiego, nie używaj modlitwy, by żądać szybkiego przebaczenia. Przeproś bez bronienia siebie, napraw krzywdę, gdzie to możliwe, i uszanuj czas oraz granice tej osoby. Prawdziwa skrucha objawia się także w zmienionych wyborach.
Drzwi mogą pozostać otwarte, nie tracąc progu
W dziele na tej stronie dwoje ludzi stoi przed drzwiami. Jest światło, ale jest też dystans. Małe drzewo oliwne wśród kamieni nie wyrosło w jeden dzień. Przebaczenie może być podobne: nowe życie powoli pojawia się tam, gdzie wcześniej była twardość.
Jezus nakazuje kochać nieprzyjaciół, lecz nigdy nie nakazuje oddawać dziecka, osoby bezbronnej ani żadnej ofiary z powrotem przemocy. Miłość może oznaczać pragnienie, by drugi porzucił zło, odpowiedział za czyny i się nawrócił. Czasem najprawdziwszym czynem jest zgłoszenie krzywdy, odejście i uchronienie innych.
Św. Paweł radzi, by nie odpłacać złem za zło. Nie usuwa to sprawiedliwości; nie pozwala nam stać się podobnymi do tego, co nas zraniło. Powierzając zemstę Bogu, pozostajemy wolni, by szukać ochrony, prawdy i zadośćuczynienia.
Być może dziś nie potrafisz jeszcze powiedzieć: „Przebaczam”. Zacznij od mniejszej modlitwy: „Panie, chcę kiedyś zapragnąć przebaczyć”. Bóg umie iść w tempie zranionego serca.