Poranek nie jest rzeczą: jest darem
Zanim ktokolwiek się obudzi, woda już płynie, liście oddychają, a ptaki szukają pożywienia. Świat nie zaczyna się, gdy otwieramy oczy. Budzimy się wewnątrz ogromnej historii, którą Bóg kocha i podtrzymuje.
Franciszek zrozumiał tę prawdę tak głęboko, że nazwał słońce bratem, księżyc siostrą, wodę siostrą, a ziemię matką. Nie czcił przyrody. Wysławiał Stwórcę wraz ze stworzeniami i poprzez nie. Każdy byt miał wartość, ponieważ wyszedł z rąk Boga, a nie tylko dlatego, że człowiek mógł go wykorzystać.
Modlić się za stworzenie znaczy dziękować, ale także przyjmować odpowiedzialność. Nie wystarczy podziwiać drzewo, ignorując tych, którzy cierpią z powodu zanieczyszczonego powietrza, powodzi, skrajnego upału lub braku czystej wody. Troska o ziemię i troska o ubogich należą do tej samej modlitwy, bo wszyscy mieszkamy we wspólnym domu.
Pochodzenie i inspiracja
Modlitwa w cieniu Pieśni stworzeń
To oryginalna modlitwa portalu, inspirowana duchowością franciszkańską. Św. Franciszek jej nie napisał. Jej obrazy pochodzą z biblijnego opisu stworzenia, Pieśni stworzeń i encykliki Laudato si’.
W Pieśni, ułożonej w ostatnich latach życia, Franciszek kieruje całą chwałę ku Bogu Najwyższemu i nazywa stworzenia siostrami i braćmi. Ten język nie zmienia kamieni, wiatrów ani zwierząt w ludzi. Przypomina, że nie jesteśmy bezwzględnymi właścicielami: należymy do stworzonej rodziny, zależnej od wody, gleby, powietrza i od siebie nawzajem.
Laudato si’ podejmuje początkowe słowa pieśni i uczy, że wszystko jest ze sobą powiązane. Mały wybór może sięgać daleko: to, co kupujemy, marnujemy lub chronimy, dotyka innych ludzi i innych istot. Dlatego ta modlitwa łączy kontemplację z zaangażowaniem. Piękno, które otrzymaliśmy, domaga się odpowiedzi.
Tekst modlitwy
Naucz nas żyć jako część Twojego dzieła
Boże Stwórco,
zanim zrobiliśmy pierwszy krok,
Twoja miłość już przygotowywała drogi.
Dziękujemy Ci za Siostrę Wodę,
która orzeźwia, obmywa i podtrzymuje życie;
za Brata Słońce, który ogrzewa poranek;
za wiatr, którego nie możemy zatrzymać,
i za ziemię, która przyjmuje nasiona.
Dziękujemy Ci za zwierzęta,
za wielkie, przemierzające lasy,
i za tak małe, że ledwie je widzimy;
za każdą roślinę, która daje cień,
pokarm, zapach lub schronienie.
Przebacz nam, gdy traktujemy jak śmieci
to, co Ty nazwałeś dobrym.
Przebacz nasze marnotrawstwo,
pośpiech w posiadaniu,
obojętność wobec zranionych rzek
i milczenie, gdy ubodzy cierpią jako pierwsi.
Daj nam oczy zdolne kontemplować
bez pragnienia kupowania,
ręce zdolne troszczyć się
bez potrzeby panowania
oraz rozum, który tworzy rozwiązania
niepozostawiające nikogo z tyłu.
Błogosław uprawiających ziemię,
chroniących lasy i oceany,
uczciwie prowadzących badania,
zbierających to, co wyrzucili inni,
i broniących zagrożonych wspólnot.
Pociesz dotkniętych
suszą, pożarem, powodzią i głodem.
Naucz nas słuchać ich cierpienia
i przemieniać współczucie w sprawiedliwą pomoc.
Panie Jezu,
przez którego wszystko się stało,
uwolnij nas od życia tak, jakbyśmy byli sami.
Niech szklanka wody będzie przyjmowana z wdzięcznością,
jedzenie bez marnowania,
odpoczynek bez nieustannej konsumpcji,
a każde stworzenie z szacunkiem.
Uczyń nasze życie małą pieśnią:
mniej hałasu posiadania,
więcej ciszy zachwytu;
mniej zamkniętych dłoni,
więcej wspólnej troski.
A gdy zraniony świat nas przeraża,
chroń nas przed rozpaczą.
Pokaż dobro, które wciąż może wyrosnąć
z jednego wiernego wyboru.
Wraz z Tobą chcemy chronić nasz wspólny dom
i wielbić Cię ze wszystkimi stworzeniami.
Amen.
Oryginalny tekst portalu, inspirowany Pieśnią stworzeń, Pismem Świętym i Laudato si’.
Troska nie jest lękiem: jest uważną miłością
Czasem wiadomości o przyrodzie wydają się zbyt wielkie. Dziecko może pomyśleć: „To, co robię, niczego nie zmienia”. Franciszek jednak nigdy nie czekał, aż zdobędzie wielką władzę, aby zacząć. Patrzył na to, co było przed nim, i odpowiadał z czcią.
Jak modlić się tą modlitwą
Przyjmij stworzenie, nie zawłaszczając go
- Wybierz miejsce, w którym jest życie. Może to być przestrzeń przy oknie, drzewo, doniczka albo szklanka wody. Nie potrzebujesz idealnego krajobrazu.
- Obserwuj przez minutę. Zauważ światło, kolory, dźwięki i małe zmiany. Nie fotografuj i nie próbuj wszystkiego wyjaśniać. Po prostu przyjmuj.
- Przeczytaj modlitwę cicho. Gdy napotkasz nazwę stworzenia, podziękuj za coś konkretnego, co wnosi ono w życie.
- Usłysz ranę. Pomyśl o osobie, zwierzęciu lub miejscu cierpiącym wskutek zniszczenia środowiska. Poproś Boga, by wskazał ci możliwą i bezpieczną odpowiedź.
- Podejmij mierzalne zobowiązanie do troski. Wybierz dziś tylko jedno: ogranicz marnowanie, prawidłowo posegreguj śmieci, porozmawiaj z rodziną albo wesprzyj wiarygodne działanie na rzecz ochrony.
Nie zmieniaj działania w konkurs nieskazitelności. Nikt nie może żyć, nie wywierając żadnego wpływu. Droga polega na uczeniu się, poprawianiu i wspólnym wędrowaniu bez poniżania tych, którzy dopiero zaczynają.
Rozważanie
Pierwsze światło na mokrej ziemi
Wyobraź sobie wciąż ciemne zbocze. Franciszek jest zmęczony i chory, lecz poranek przychodzi bez hałasu. Strużka wody przepływa między kamieniami. Zwierzę pochyla się, by pić. Dwa ptaki odnajdują prąd powietrza. Żadne z nich nie musi wyjaśniać swojej użyteczności, aby zasłużyć na istnienie.
Franciszek dotyka ziemi. Ta sama ziemia podtrzymuje drzewo, przyjmuje deszcz, żywi pszenicę i wita nasze kroki. Nazywać ją siostrą i matką znaczy pamiętać o dwóch rzeczach: należymy do niej i zależymy od jej hojności. Zależni uczą się wdzięczności; obdarowani uczą się troski.
Stworzenie nie jest dekoracją ustawioną za ludzkim życiem. Jest domem, w którym Bóg nas zgromadził. Kiedy choruje rzeka, chorują ludzie. Kiedy znika las, stworzenia tracą schronienie, a wspólnoty przyszłość. Kiedy troszczymy się o źródło, nasz czyn może stać się wodą dla kogoś, kogo nigdy nie zobaczymy.
Być może nie zdołasz dziś ocalić lasu. Możesz jednak odrzucić myśl, że nic nie ma wartości większej niż cena. Możesz spojrzeć na szklankę wody i powiedzieć: „Otrzymałem dar”. Możesz uczyć się od ludzi znających ziemię, domagać się odpowiedzialnych decyzji i dzielić nadzieją. Świt nie przychodzi cały naraz. Najpierw pojawia się smuga światła. Potem, krok po kroku, zaczynamy widzieć drogę.
Do dalszej lektury
Źródła tej strony
- Osiemset lat Pieśni stworzeń — Zakon Braci MniejszychPrzedstawia kontekst pieśni i przejście od posiadania stworzenia do troski o wspólny dom.
- Laudato si’ — Stolica ApostolskaŁączy duchowość Franciszka, godność ubogich i integralną troskę o całe stworzenie.
- Rdz 1–2 — Nova Vulgata, Stolica ApostolskaBiblijne źródło obrazu świata jako dobrego dzieła Boga, powierzonego ludzkiej trosce.
- Franciszek jako teolog języka codziennego — tradycja franciszkańskaStudium stworzenia jako daru oraz każdego stworzenia jako siostry, brata i odbicia Bożej dobroci.
Krajobraz przedstawiony w dziele jest kontemplacyjną interpretacją Umbrii, a nie rekonstrukcją udokumentowanej chwili.