Czasem pokój jest pełen rzeczy, a serce wciąż czegoś szuka. Wszędzie są przedmioty, ekrany, wiadomości, zadania, wybory i pragnienia. Wydaje się, że musimy za wszystkim nadążyć. Boimy się, że jeśli się zatrzymamy, zostaniemy z tyłu.
Św. Franciszek z Asyżu odkrył inną wolność. Nie uważał rzeczy stworzonych za złe. Przeciwnie, widział w słońcu, wodzie, ogniu i ziemi braci i siostry. Problem zaczyna się wtedy, gdy chcemy wszystko posiadać i nie potrafimy już niczego przyjąć jako daru.
Prostota nie oznacza pogardy dla piękna, życia bez radości ani nazywania pięknym cierpienia tych, którym brakuje rzeczy koniecznych. Narzucone ubóstwo jest niesprawiedliwością, której trzeba się sprzeciwiać. Chrześcijańska prostota jest wyborem wolności: korzystaniem z rzeczy bez pozwalania, aby zawładnęły naszym sercem; wdzięcznością za to, co wystarcza; dzieleniem się; robieniem miejsca dla Boga i ludzi.
Ta modlitwa jest na dni, w których zbyt wiele hałasu rozlega się na zewnątrz — albo wewnątrz nas.
Skąd pochodzi ta modlitwa?
Poniższa „Modlitwa prostoty” jest tekstem inspirowanym duchowością franciszkańską, napisanym specjalnie dla tego portalu. Nie jest autentyczną modlitwą św. Franciszka i nie należy przedstawiać jej tak, jakby wyszła spod jego pióra.
Czerpie natchnienie z trzech źródeł. Pierwszym jest Ewangelia, w której Jezus zachęca swoich przyjaciół, aby przyglądali się ptakom podniebnym i ufali trosce Ojca. Drugim jest życie Franciszka, który wybrał mniejszość: miejsce pośród małych, zależność od Boga i życie brata, który nie pragnie wszystkim kierować. Trzecim jest encyklika Laudato si’. Papież Franciszek wyjaśnia w niej, że dobrowolnie przeżywana wstrzemięźliwość nie umniejsza życia; pomaga doceniać ludzi, przyrodę, sztukę, służbę i modlitwę.
Nie jest to więc modlitwa o „mniej życia”. To modlitwa o mniej rozproszenia i więcej obecności; mniej gromadzenia i więcej wdzięczności; mniej pośpiechu i więcej miłości.
Modlitwa prostoty
Dobry Boże,
gdy wydaje mi się, że potrzebuję wszystkiego,
przywróć mi radość z tego, co wystarcza.
Gdy wiele głosów walczy o moją uwagę,
naucz mnie rozpoznawać Twój łagodny głos.
Gdy porównuję swoje życie z życiem innych,
pomóż mi pamiętać o darach, które już spoczywają w moich dłoniach.
Daj mi oczy wrażliwe na poranne światło,
uszy słyszące śmiech tych, których kocham,
czas na chleb dzielony z innymi
i szacunek dla wody, która gasi pragnienie.
Uwolnij mnie od pragnienia, by wydawać się ważniejszym.
Obym nie musiał wygrywać każdej rozmowy,
pokazywać wszystkiego, co robię,
ani ukrywać swoich błędów, aby zasłużyć na miłość.
Naucz mnie mówić „nie potrzebuję tego”,
gdy jakaś rzecz obiecuje zająć miejsce miłości;
i mówić „jestem tutaj”,
gdy ktoś potrzebuje towarzystwa.
Daj mi odwagę uporządkować to, co pogmatwane,
oddać to, co nie jest moje,
zatroszczyć się o to, co już mam,
i podzielić się tym, co może przydać się komuś innemu.
Niech mój dom ma gościnne drzwi,
przy moim stole niech pozostanie wolne miejsce,
moje słowa niech będą nieliczne i prawdziwe,
a ręce wolne, aby służyć.
Bracie Jezu,
Ty, który narodziłeś się w żłobie
i umyłeś nogi swoim przyjaciołom,
naucz mnie wielkości, która się pochyla.
Wraz z Franciszkiem chcę dziękować:
za słońce, którego nie mogę zatrzymać,
za wiatr, którego nie mogę pochwycić,
za ziemię, która nie należy do mnie,
i za miłość, która wzrasta, gdy się ją daje.
Usuń ze mnie nadmiar, który dusi.
Zachowaj we mnie to, co daje życie.
A pustą przestrzeń uczyń
miejscem, do którego możesz wejść.
Amen.
Modlitwa inspirowana, napisana pierwotnie dla Portalu São Francisco.
Jak modlić się tą modlitwą
Wybierz zwyczajne miejsce: stół w kuchni, miejsce pod drzewem, ławkę albo kąt pokoju. Nie musisz tworzyć idealnej scenerii. Jeśli możesz, odłóż telefon na kilka minut i połóż przed sobą jedną prostą rzecz: kawałek chleba, liść, miskę wody albo bezpiecznie ustawioną świecę.
Spójrz na ten mały znak. Zapytaj: „Jaki dar Boga często otrzymuję, nawet go nie zauważając?” Powoli przeczytaj modlitwę. Nie spiesz się, żeby skończyć. Po każdej części zatrzymaj się na chwilę.
Po zakończeniu wybierz jeden prosty czyn. Możesz uporządkować szufladę i odłożyć coś dobrego do oddania; zjeść posiłek bez ekranu; naprawić zamiast wymienić; podziękować komuś za niewidoczną pracę; oszczędnie korzystać z wody; albo wysłuchać kogoś bez spoglądania na zegarek.
Jeśli masz mało, bo brakuje ci rzeczy koniecznych, ta modlitwa nie mówi, że niesprawiedliwość jest dobra. Poproś o pomoc i powiedz o tym komuś, komu ufasz. Wspólnota chrześcijańska jest wezwana do dzielenia się, aby nikomu nie zabrakło chleba, opieki, domu ani godności.
Misa, w której zostało jeszcze miejsce
Wyobraź sobie misę wypełnioną po brzegi. Jeśli ktoś wleje do niej czystą wodę, woda przeleje się, bo naczynie nie może już niczego przyjąć. A teraz wyobraź sobie misę, w której zostało miejsce. Nie jest smutna ani niepełna: jest gotowa przyjąć dar.
Serce także może wypełnić się po brzegi — troskami, przedmiotami, porównywaniem się i pośpiechem. Prostota nie rozbija misy. Łagodnie usuwa to, co nie pozwala jej przyjmować. Wtedy odkrywamy, że rozmowa może być świętem, chleb ma smak, drzewo daje cień, a Bóg już był blisko.
Papież Franciszek nazywa to „szczęśliwą wstrzemięźliwością”: umiejętnością życia w pełni bez ciągłej potrzeby posiadania więcej. Św. Franciszek nauczył się tej radości, nazywając wszystkie rzeczy siostrami. Nie patrzył na stworzenie jak właściciel, lecz jak członek rodziny. Kto w ten sposób przyjmuje świat, lepiej się o niego troszczy i znajduje powody do wdzięczności.
Dzisiaj nie musisz opróżniać całego swojego życia. Wystarczy, że zrobisz trochę miejsca. Bóg potrafi wejść przez małe przestrzenie.
Poznaj źródła
- Stolica Apostolska — Laudato si’, 222–224 — przedstawia wstrzemięźliwość, wdzięczność i radość życia z niewieloma rzeczami jako chrześcijańską drogę wolności.
- Stolica Apostolska — Światowy Dzień Modlitwy o Pokój w Asyżu, 27 października 1986 roku — przypomina proste i surowe życie Franciszka jako naśladowanie Jezusa.
- Stolica Apostolska — przemówienie do Braci Mniejszych Kapucynów, 14 września 2018 roku — wskazuje prostą modlitwę, bliskość i pojednanie jako cechy charyzmatu franciszkańskiego.
- Biblia — Mt 6,25–34, portal CNBB — Jezus zachęca, abyśmy patrzyli na ptaki i lilie oraz ufali trosce Ojca.